Η ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΗ ΘΕΟΦΑΝΕΙΑ (π. Δημητρίου Μπόκου)

ΤΑ ΘΕΟΦΑΝΕΙΑ 

Διανύουμε τὸ μεσοδιάστημα μεταξὺ τῶν δύο μεγάλων ἑορτῶν,

Χριστουγέννων καὶ Θεοφανείων. Στὴν οὐσία ἡ μιὰ ἑορτὴ εἶναι

συνέχεια τῆς ἄλλης. Καὶ ἀρχικὰ ἐορταζόντουσαν σὰν μία ἑορτή. Εἶναι

οἱ δυὸ ὄψεις τῆς μιᾶς, μεγάλης καὶ συγκλονιστικῆς θεοφάνειας.

Φανερώνουν στὸν κόσμο τὸ ἀνεπανάληπτο μυστήριο, ποὺ

προϋπῆρχε «κεκρυμμένον» ἀπαρχῆς, «πρὸ πάντων τῶν αἰώνων», στὴ

βουλὴ τοῦ Θεοῦ. Καὶ συνοψίζεται στὶς λέξεις: «Θεὸς ἐφανερώθη ἐν

σαρκί».

Στὸ μεταίχμιο τῶν δύο ἑορτῶν βλέπουμε, στὴ μὲν πρώτη νήπιο,

στὴ δὲ δεύτερη πλήρη ἄνδρα τὸν Χριστό, «τὸν ἐκ τελείου τέλειον

ἐπιφανέντα Θεὸν ἡμῶν». Στὴν πρώτη ὁ ἀστήρ, οἱ ἄγγελοι, οἱ ποιμένες,

οἱ μάγοι διασαλπίζουν τὴ Γέννηση, τὴν εἴσοδο τοῦ Θεοῦ στὸν κόσμο.

Στὴ δεύτερη ὁ Πρόδρομος προετοιμάζει τὸν δρόμο τοῦ Χριστοῦ καὶ

τὸν βαπτίζει στὸν Ἰορδάνη, ὥστε ἡ Ἁγία Τριάδα, μὲ «φωνὴν ἐξ

οὐρανοῦ», νὰ σφραγίσει ἐπίσημα τὴν πρώτη πανηγυρική της

φανέρωση στὸν κόσμο. «Τριάδος ἡ φανέρωσις ἐν Ἰορδάνῃ γέγονε» (η΄

ὠδὴ Φώτων). «Ἡ τῆς Τριάδος ἐφανερώθη προσκύνησις». «Ἐπεφάνης

σήμερον τῇ οἰκουμένῃ» (Κυριακὴ πρὸ τῶν Φώτων).

Ἡ μεγάλη θεοφάνεια Χριστουγέννων καὶ Φώτων εἶναι γεγονὸς

πρωτοφανές, μοναδικό, ἀνεπανάληπτο στὴν παγκόσμια ἱστορία.

Ἀνώτερο καὶ ἀπὸ τὴν Ἀνάσταση. Ὑποδείγματα γιὰ τὴν δεύτερη εἶχαν

δοθεῖ πολλά. Γιὰ τὴ Γέννηση κανένα. Ἀναστάσεις ἀνθρώπων εἶχαν

λάβει χώρα καὶ ἄλλοτε. Δὲν ἦταν κάτι ἐντελῶς ἄγνωστο στοὺς

ἀνθρώπους, ἂν καὶ ὅσοι ἀναστήθηκαν εἶχαν πάλι προθεσμία ζωῆς,

πέθαναν ξανά. Ὅμως γέννηση ἐκ παρθένου δὲν εἶχε γνωρίσει ὁ

κόσμος ποτέ. Μ’ αὐτὴν διανοίγεται ὁ δρόμος γιὰ τὴν εἴσοδο τοῦ Θεοῦ

στὸν κόσμο καὶ φανερώνεται τὸ ἀσύλληπτο, ἐξωπραγματικό,

ἄγνωστο μέχρι τότε μυστήριο τοῦ Τριαδικοῦ Θεοῦ.

Ἡ προσέγγιση στὸ μεγάλο αὐτὸ μυστήριο γίνεται μόνο μὲ τὴν

πίστη. «Διὰ πίστεως ἡ γνῶσις. Καὶ πίστεως ἄνευ, γνῶναι αὐτὸν οὐκ

ἔσται». Ἀδύνατο νὰ γνωρίσουμε τὸν Θεὸ χωρὶς πίστη. Καὶ ἡ πίστη δὲν

εἶναι ἁπλῶς θέμα μυαλοῦ. Ἀλλὰ τρόπος ζωῆς κατὰ τὶς ἐντολὲς τοῦ

Θεοῦ, πράγμα ποὺ μᾶς φέρνει βαθμηδὸν σὲ μετοχὴ τοῦ τρόπου ζωῆς

τοῦ Θεοῦ. Καμμιὰ λογικὴ διεργασία δὲν μπορεῖ νὰ μᾶς δώσει πείρα

τῆς Ἀναστάσεως. Μόνο ἡ πίστη. Καὶ ἂν ἡ Ἀνάσταση γνωρίζεται μόνο

διὰ τῆς πίστεως, «πῶς ἡ Γέννησις τοῦ Θεοῦ Λόγου λογισμοῖς

καταλαμβάνεται;» Εἶναι δυνατὸν νὰ κατανοήσουμε τὴ θεία Γέννηση μὲ

λογικοὺς συνειρμούς; Ὄχι βέβαια! Ἀφοῦ ἡ Γέννηση εἶναι μυστήριο

«πολλῷ μεῖζον καὶ ἀπείρως μεῖζον καὶ ἀσυγκρίτως» μεγαλύτερο ἀπὸ

τὴν Ἀνάσταση. Εἶναι ἡ μεγαλύτερη θεοφάνεια. «Θεὸς Κύριος καὶ

ἐπέφανεν ἡμῖν».

Ἡ πίστη μας παύει νὰ εἶναι θεωρητική, μόνο ὅταν μᾶς ὠθεῖ νὰ

συμπάσχουμε πραγματικὰ μὲ τὸν Χριστό. Ὅταν μᾶς δίνει τὴν τόλμη νὰ

ριχνόμαστε στοὺς κινδύνους γι’ αὐτόν, νὰ μετέχουμε στὸ πάθος του,

νὰ ὑπομένουμε κι ἐμεῖς πάθη γι’ αὐτόν. Ἂν δὲν πιστεύαμε, δὲν θὰ

πάσχαμε. Ἡ πίστη ὅτι θὰ συμβασιλεύσουμε μὲ τὸν Χριστό, μᾶς κάνει

νὰ πορευόμαστε τὴν ἴδια ὁδὸ ὅπως Ἐκεῖνος, ἀπὸ τὴ Γέννηση ὣς τὴν

Ἀνάσταση.

Νὰ γινόμαστε κι ἐμεῖς Χριστοί.

(Ἁγ. Ἰω. Χρυσοστόμου, Εἰς τὴν πρὸς Φιλιππησίους ἐπιστολήν, Ὁμιλία ια΄, PG

62, 265-266).